Warunki nabywania prawa do emerytury pomostowej określa ustawa z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych ( Dz. U. nr 237, poz. 1656), która (z wyjątkiem niektórych artykułów) weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. Przepisy tej ustawy stanowią również o rekompensacie będącej formą odszkodowania dla tych osób, które pracowały w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze lecz z tytułu tej pracy nie nabędą prawa do wcześniejszej emerytury ustalanej na dotychczasowych zasadach ani też nie spełnią warunków do otrzymania emerytury pomostowej.

Nowe zasady ustalania pracy w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze

Według nowej definicji określonej w art.3 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych - prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku.

Czynniki ryzyka, o których mowa wyżej są związane z pracą w szczególnych warunkach determinowaną siłami natury, czyli pracą pod ziemią , pracą na wodzie, pracą pod wodą i pracą na powietrzu oraz pracą determinowaną procesami technologicznymi - są to :